Glôcôm là một bệnh lý thị thần kinh, đặc trưng bởi sự tổn hại tế bào hạch võng mạc không hồi phục. Bệnh thường diễn biến âm thầm, và có thể gây mất thị lực vĩnh viễn. Điều trị glôcôm hiện nay bao gồm nhiều phương pháp khác nhau, tùy thuộc vào loại glôcôm, mức độ tổn thương và đặc điểm của từng người bệnh.

Vừa qua các bác sĩ khoa Mắt, Bệnh viện Trường đại học Y Dược Huế đã triển khai phương pháp phẫu thuật mới – phẫu thuật Phaco kết hợp mở góc tiền phòng (Phacogoniotomy) trên bệnh nhân nam 76 tuổi mắc bệnh glôcôm kèm đục thể thủy tinh.

Bệnh nhân được chẩn đoán hai mắt glôcôm và đã phẫu thuật cắt bè củng giác mạc cách đây khoảng 7 năm. Hiện tại bệnh nhân đến khám với tình trạng mắt phải đã mù hoàn toàn, trong khi mắt trái thị lực chỉ còn đếm ngón tay 3 mét và nhãn áp dao động khoảng 25mmHg dù đang dùng hai loại thuốc nhỏ hạ nhãn áp. Sau khi thăm khám, bệnh nhân được chúng tôi chẩn đoán MP: glôcôm tuyệt đối và MT: glôcôm góc mở giai đoạn trầm trọng trên hai mắt đục thể thủy tinh.

Bệnh nhân đã được điều trị phẫu thuật cắt bè củng giác mạc - là một trong những phương pháp kinh điển để hạ nhãn áp ở bệnh nhân glôcôm và đang tiếp tục dùng 2 nhóm thuốc nhỏ hạ nhãn áp nhưng nhãn áp vẫn chưa đạt mục tiêu. Kết quả khi đến với chúng tôi thì mắt phải đã tổn thương tế bào hạch hoàn toàn mất chức năng nhìn và mắt trái thị lực giảm nặng. Do đó, việc kiểm soát nhãn áp đạt mức mục tiêu ở mắt trái là rất cần thiết nhằm hạn chế tổn thương thêm thần kinh thị giác, bảo tồn thị lực và phòng ngừa nguy cơ mù hoàn toàn như mắt phải.

Sau khi xem xét và cân nhắc tình trạng hiện tại của bệnh nhân, phẫu thuật phaco đơn thuần không thể hạ về mức nhãn áp đích mà không cần dùng thuốc hạ nhãn áp kèm theo sau mổ, nên chúng tôi đã quyết định lựa chọn phương pháp phẫu thuật phaco kết hợp mở góc tiền phòng (phacogoniotomy) nhằm đạt được mức hạ nhãn áp mục tiêu.

Hình ảnh: Quá trình phẫu thuật phaco và mở góc tiền phòng ở bệnh nhân

A. Tiến hành phẫu thuật phaco

B. Đặt kính soi góc tiền phòng lên giác mạc

C. Dùng dụng cụ để mở góc tiền phòng

Sau phẫu thuật 1 ngày, thị lực cải thiện lên 1/10, nhãn áp giảm còn 10mmHg mà không cần sử dụng thuốc hạ nhãn áp. Khi thăm khám, ghi nhận dải xuất huyết nhỏ tại vị trí mở góc và phản ứng viêm trong tiền phòng. Đây là những phản ứng bình thường sau khi can thiệp vào tiền phòng và được theo dõi.

Sau 1 tuần và 1 tháng hậu phẫu, thị lực tăng lên lần lượt 2/10 và 4/10, nhãn áp vẫn duy trì tốt, dao động tầm 8-9mmHg mà không cần sử dụng bất kì loại thuốc hạ nhãn áp nào, những biến chứng ghi nhận vào thời điểm 1 ngày cũng không còn. Lúc này môi trường trong suốt nên bệnh nhân được thực hiện chụp phim OCT đánh giá độ dày tế bào hạch võng mạc.

Hình ảnh: Kết quả hậu phẫu sau 1 tuần của bệnh nhân:

A. Hình ảnh mắt trái bệnh nhân lúc 1 tuần

B. Hình ảnh phản ánh tình trạng tế bào thần kinh của bệnh nhân

Tại thời điểm hiện tại, bệnh nhân đã đạt mức nhãn áp mà chúng tôi đạt ra khi không cần sử dụng thêm thuốc hạ nhãn áp và thị lực đạt 4/10. Đây là một kết quả ngoài sức mong đợi của chúng tôi khi những tổn thương thần kinh thị giác trên bệnh nhân đã tiến triển trong một thời gian dài, nhãn áp không được kiểm soát tốt.

Phacogoniotomy là một kĩ thuật mới và còn ít phổ biến trong nước, tuy nhiên đang được áp dụng nhiều nơi trên thế giới và nghiên cứu cho thấy có những ưu điểm vượt trội như có thể kết hợp với phẫu thuật phaco trong cùng một vị trí mổ, thời gian phẫu thuật và hồi phục nhanh, ít xâm lấn vào kết mạc, tăng hiệu quả giảm nhãn áp từ đó giảm số lượng thuốc đang sử dụng cho bệnh nhân.

Như vậy, ca bệnh trên là một minh chứng cho việc ứng dụng các kỹ thuật điều trị glôcôm ít xâm lấn, hiện đại trong thực hành lâm sàng. Với những kết quả bước đầu khá khả quan, phẫu thuật phaco kết hợp mở góc tiền phòng mở ra thêm một lựa chọn điều trị cho bệnh nhân. Việc tiếp tục triển khai và đánh giá hiệu quả lâu dài của kỹ thuật góp phần nâng cao chất lượng điều trị, mở ra cơ hội mới cho những bệnh nhân glôcôm đang điều trị tại bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế

-----

Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế

Sáng tầm nhìn, trọn niềm tin, vững vàng y thuật

Liên hệ khám và tư vấn:
Phòng khám Mắt – Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế - SĐT: 02343969508