Thủng vách ngăn mũi là một tình trạng không hiếm gặp trong thực hành Tai Mũi Họng, có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chấn thương, phẫu thuật hoặc các bệnh lý viêm nhiễm. Tuy nhiên, trong số đó, tổn thương do dị vật pin cúc áo được xem là một tình huống đặc biệt nguy hiểm. Khi nằm trong hốc mũi, pin cúc áo có thể gây hoại tử mô nhanh chóng chỉ trong vài giờ do cơ chế điện hóa và rò rỉ kiềm, dẫn đến phá hủy vách ngăn mũi và để lại những khuyết hổng khó phục hồi (Hình 1).

Bên cạnh đó, việc sử dụng các chất kích thích qua đường mũi, điển hình là cocaine, cũng là một nguyên nhân đáng lưu ý. Các chất này gây co mạch kéo dài, làm giảm nuôi dưỡng mô tại chỗ, từ đó dẫn đến hoại tử và hình thành lỗ thủng vách ngăn mũi.

Hình 1. Hình ảnh thủng vách ngăn sau nhét viên pin cúc áo 2 năm. A. Có thể nhìn thấy hốc mũi hai bên qua lỗ thủng vách ngăn; B. Đo kích thước lỗ thủng khoảng 1 cm

Các trường hợp thủng vách ngăn không chỉ gây các triệu chứng khó chịu như nghẹt mũi, chảy máu, đóng vảy mà còn ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng sống của người bệnh. Đáng chú ý, nhiều bệnh nhân xuất hiện tiếng “sáo” khi hít thở do luồng khí đi qua lỗ thủng, gây cảm giác khó chịu kéo dài. Việc điều trị vì vậy đặt ra nhiều thách thức, đặc biệt đối với các tổn thương có kích thước lớn.

Trong những năm gần đây, phẫu thuật nội soi đã trở thành xu hướng tiếp cận hiện đại, cho phép xử lý tổn thương một cách chính xác, ít xâm lấn và bảo tồn tối đa cấu trúc giải phẫu. Từ thực tiễn lâm sàng, Khoa Tai Mũi Họng – Bệnh viện Trường Đại học Y-Dược Huế đã triển khai kỹ thuật vá thủng vách ngăn mũi bằng phẫu thuật nội soi và ghi nhận nhiều ưu điểm trong xử trí các trường hợp tổn thương do dị vật pin cúc áo hoặc do sử dụng chất kích thích. Phương pháp này không chỉ giúp phục hồi cấu trúc vách ngăn mà còn cải thiện chức năng hô hấp và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Hình 2. Hình ảnh vá lỗ thủng vách ngăn bằng phẫu nội soi. A. Chuyển vạt niêm mạc tại chỗ che kín lỗ thủng. B. Hình ảnh liền kín lỗ thủng cải thiện sau phẫu thật

Hiện nay, nhiều kỹ thuật tạo vạt đã được đề xuất. Tuy nhiên, để hạn chế tái phát và bảo tồn tối đa cấu trúc - sinh lý hốc mũi, việc lựa chọn phương pháp phù hợp, cùng với trang thiết bị và vật tư hỗ trợ đầy đủ, đóng vai trò then chốt trong thúc đẩy quá trình liền thương. Với cách tiếp cận này, thời gian nằm viện có thể được rút ngắn chỉ còn một ngày, mang lại sự thoải mái và thuận tiện cho người bệnh.

Kỹ thuật này đang mở ra một hướng đi hiệu quả và an toàn trong điều trị các tổn thương thủng vách ngăn mũi vốn trước đây được xem là khó can thiệp bằng kĩ thuật ít xâm lấn để điều trị triệt để.

Phẫu thuật viên: Tiến sĩ, Bác sĩ Hoàng Phước Minh

Email liên lạc: minhphuochoang@gmail.com

Khoa TMH-M-RHM, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế

Địa chỉ: 41-51 Nguyễn Huệ, TP. Huế

-Website: www.bvydhue.vn