TS. Hoàng Phước Minh*, ThS Nguyễn Như Nguyên Anh, BS Nguyễn Thị Như Ngọc

Viêm mũi xoang cấp là bệnh lý thường gặp, có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống và năng suất lao động của người bệnh. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh và corticosteroid chưa hợp lý trong điều trị bệnh lý này có thể làm gia tăng chi phí điều trị, nguy cơ kháng kháng sinh cũng như các tác dụng không mong muốn liên quan đến corticosteroid. Điều đáng lưu ý là phần lớn các trường hợp viêm mũi xoang cấp có liên quan đến nhiễm virus, trong khi kháng sinh không có tác dụng điều trị đặc hiệu đối với virus.

Các thể bệnh thường gặp của viêm mũi xoang cấp bao gồm cảm lạnh thông thường (viêm mũi xoang cấp do virus), viêm mũi xoang cấp sau nhiễm virus và viêm mũi xoang cấp do vi khuẩn. Các triệu chứng điển hình gồm chảy mũi, nghẹt mũi, đau hoặc cảm giác nặng vùng mặt và giảm hoặc mất khứu giác. Một người có thể nghi ngờ mắc viêm mũi xoang cấp khi xuất hiện ít nhất hai trong bốn triệu chứng trên, trong đó phải có ít nhất một triệu chứng là chảy mũi hoặc nghẹt mũi.

Khi nghi ngờ mắc viêm mũi xoang cấp, cần tiếp tục đánh giá khả năng nhiễm khuẩn. Một số dấu hiệu gợi ý viêm mũi xoang cấp do vi khuẩn bao gồm: sốt trên 38°C; triệu chứng trở nặng sau một giai đoạn thuyên giảm ban đầu; dịch mũi đổi màu; đau hoặc cảm giác nặng vùng mặt rõ rệt, đặc biệt ở một bên; và tăng các chỉ dấu viêm như protein phản ứng C (CRP) hoặc tốc độ máu lắng (ESR). Khi có từ ba dấu hiệu gợi ý trở lên, nguy cơ viêm mũi xoang cấp do vi khuẩn tăng lên và người bệnh nên được bác sĩ đánh giá để xác định liệu có cần điều trị bằng kháng sinh hay không. 

Đối với những trường hợp không có bằng chứng gợi ý nhiễm khuẩn, mục tiêu điều trị chủ yếu là kiểm soát triệu chứng và hỗ trợ quá trình hồi phục tự nhiên của cơ thể. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được cân nhắc sử dụng thuốc giảm đau như paracetamol hoặc thuốc kháng viêm không steroid (NSAID), thuốc co mạch giảm nghẹt mũi tại chỗ trong thời gian ngắn, xịt hoặc rửa mũi bằng nước muối và một số biện pháp hỗ trợ khác. Một số chế phẩm bổ sung hoặc thảo dược có thể được cân nhắc khi có bằng chứng phù hợp và sản phẩm đã được kiểm định về chất lượng. Kháng sinh không nên được sử dụng thường quy cho viêm mũi xoang cấp do virus hoặc sau nhiễm virus khi chưa có dấu hiệu gợi ý nhiễm khuẩn.

Phòng khám Tai Mũi Họng, Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế, với đội ngũ bác sĩ có chuyên môn trong lĩnh vực Tai Mũi Họng và nhiều kinh nghiệm trong nghiên cứu cũng như thực hành lâm sàng, có thể hỗ trợ đánh giá, tư vấn và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho người bệnh nghi ngờ mắc viêm mũi xoang cấp.

Bên cạnh hoạt động khám và điều trị, Phòng khám đang triển khai các nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng nhằm đánh giá những phương pháp điều trị hiệu quả, an toàn và phù hợp hơn cho người bệnh viêm mũi xoang cấp. Những người đáp ứng tiêu chuẩn và tự nguyện tham gia có thể được hỗ trợ trong quá trình nghiên cứu theo chương trình cụ thể, đồng thời góp phần tạo ra các bằng chứng khoa học có giá trị thực tiễn cho cộng đồng.

Các nghiên cứu này góp phần mở ra những hướng tiếp cận mới trong điều trị viêm mũi xoang cấp, với mục tiêu kiểm soát triệu chứng hiệu quả, bảo đảm an toàn cho người bệnh và giảm việc sử dụng kháng sinh hoặc corticosteroid không cần thiết.

Tiến sĩ, Bác sĩ Hoàng Phước Minh

Email liên lạc: minhphuochoang@gmail.com

Khoa TMH-M-RHM, Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế

Địa chỉ: 41-51 Nguyễn Huệ, TP. Huế

-Website: www.bvydhue.vn